Zwaarden

De Zwaarden

De afmeting van een zijzwaard is op een oud schip meestal wel terug te vinden; voor het zwaard as is meestal een versterking gemaakt op de den, of in het gangboord of aan het boeisel. Op het berghout is er op de plek waar het zwaard bewoog geen half- of platrond profiel aangebracht om schavielen te voorkomen. Daarnaast is er voor de zwaardtalie meestal ook een oude plaats terug te vinden waar het schildpad blok gezeten moet hebben.Ook bij mijn klipper waren hier geen geheimen; alles was duidelijk terug te vinden.Hieruit bleek dat we met het plaatsen van de zwaard ophanging een fout gemaakt hebben, in zo verre dat de huidige plaats een spant te ver naar achteren staat.(al doende leert men )Voorts bleek dat de zwaardtalie vanuit het schildpadblok buitenzijde boeisel met een rechte lijn naar achteren liep, en in de bolderkast binnenkant boeisel met een schijf naar de lier.

Het zwaard talie gaat zo ook weer uitgevoerd worden. Schildpadblokken zijn al gemaakt, en worden spoedig bevestigd waardoor de zwaarden er niet meer voor de show bijhangen.

twee zwaardjes op een aanhangertje.......mag dat ?

Voor de afmeting van zijzwaarden bestaan ook nog vuistregels, zoals holte schip is hoogte zwaard en lengte zwaard is breedte schip. Nu hadden schepen voor de kustvaart een wat meer zee-zwaard achtige afmeting, dus een grotere lengte en kleinere breedte, waardoor het dieper steken kon. Echter scherpe stevens en een lange erg geveegde kont geven ook betere zijdelingse weerstand waardoor je met een kleiner zwaard toe zou kunnen.

het bakboordzwaard ertussen

In het najaar van 2001 belt Arno van Aartrijk mij op. Hij had iemand langszij gehad met een forse tjalk en die jongen ging in het voorjaar nieuwe zwaarden aanhangen. De Aaltje welke vaak ook met het Beurtveer paraat is wilde nog hoger en harder, en tevens zijn oude zwaarden kwijt. Hij moest er 500 gulden voor hebben (niet per stuk), maar ik mocht ze niet ongezien van hem kopen, nee eerst komen kijken. De afmetingen leek me wel wat: 485 bij 235 centimeter. Dus hup in de auto even naar Hoorn alwaar we een leuk stel op die knaap van een tjalk aantroffen. De zwaarden bleken in de lak te staan maar waren van binnen behoorlijk beschadigd door het ontbreken van kabbellatten: de bevestigingsstrip daarvan, had een aantal centimeters diep spoor getrokken door het Amerikaans grenen. Echter gezien de vraagprijs, de redelijk juiste afmeting en het feit dat er eigenlijk geen echt rot stuk te vinden was (je keek er niet door heen) en daarnaast dat ze 5 duim dik waren, was de koop zo gesloten.

De Aaltje ging in maart 2002 de helling op in Zwartsluis. Ik zou een belletje krijgen als het zover was en dan kwam ik ze wel ophalen. Effin, de telefoon ging dus op een gegeven moment, je huurt een tandem-asser en je rijd naar Zwartsluis. Op de scheepswerf hebben ze een hijskraan, en die legt ze even op je karretje. Wettelijk mocht het gezien de breedte denk ik wel. En de Hilux is erg sterk, dus kwam ik met de twee moppen van elk 900 kg op het karretje met 70 km/h in Dordrecht, alwaar ze op de kade werden gehesen door Ton. Hierna heb ik ze kaal gehaald en in de carboleum en bruine teer gezet, waardoor ze een erg klassieke uitstraling kregen. Ook het asgat moest vergroot worden van 40 naar 60 mm. door er een tijdelijk plaatje op te lassen en er een nieuw gaatje 60 in te boren aan beide zijden. Voorts nog wat restauratiewerk aan de zandplaat, en net voor het stoomevenement in 2002 hingen er twee planken aan die schuit, dampend van de oude teerlucht. Ik had voor weinig geen tropisch hardhouten zwaarden, en een luxeprobleem als ik nieuwe zou willen, laten we hiermee eerst maar eens gaan zeilen, daarna zien we wel weer.

en daar gaat het stuurboordzwaard